http://repub.eur.nl/res/org/9727/ List of Publications en http://repub.eur.nl/static-eur/img/logo.png http://repub.eur.nl http://repub.eur.nl/res/pub/40032/ 2013-05-15T00:00:00Z Denk over democratie niet in zijn huidige parlementaire, rigide vorm, maar als een dynamiek waarbinnen de geldigheid van bestaande instituties voortdurend ter discussie kan worden gesteld. Door democratie op deze manier te conceptualiseren kunnen we tot een begrip hiervan komen dat daadwerkelijk emancipatie en participatie voorstaat. Wat is democratie? Het onderzoek van Van der Veeke richt zich op de vraag hoe wij de lange traditie van de kritische filosofie op zo’n manier kunnen inzetten om tot een hernieuwd begrip van democratie te komen. Het huidige concept verwijst enerzijds naar een formeel systeem dat de wil van het volk tot uitdrukking zou moeten brengen. Anderzijds wordt het begrip gebruikt om een politieke en sociale situatie te duiden als al dan niet democratisch. Het concept ‘democratie’ kent dus zowel een quasi objectieve en descriptieve betekenis als een kritische en normatieve betekenis. Deze twee vormen gaan onmogelijk samen en geven geen bevredigend antwoord op de vraag wat democratie eigenlijk is. Vertrekpunt Van der Veeke stelt dat we bij het duiden van de huidige samenleving niet moeten vertrekken vanuit individuen of identiteiten (zoals de burger of de rechtspersoon) die een bepaalde structuur tot stand brengen, maar juist vanuit de dynamieken tussen sociale actoren en praktijken. In plaats van over democratie te denken in zijn huidige parlementaire, rigide vorm, moeten we democratie zien als een praktijk van deliberatie (beraadslaging) binnen, en aanvechting van, bestaande politieke en sociale instituties. Dit hernieuwde begrip van democratie is dynamisch en kent nooit zijn ultieme voltooiing in een systeem. Van der Veeke stelt dat het de rol van de intellectueel of de kritische filosoof is om dit begrip uit te dragen en om mensen te motiveren tot handelen tegen vormen van dominantie over te gaan, zij het niet op een belerende manier. De intellectueel zou niet vanuit een objectivistisch standpunt uitspraken moeten doen over de (politieke of sociale) werkelijkheid, maar zich moeten committeren aan bepaalde individuen of groepen. Hij zou zich ook moeten beroepen op een vorm van progressief denken op basis van de waarden van de Verlichting: vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Het begrip 'democratie' staat hierbij altijd in relatie tot een zogenaamde ‘ethische horizon’, iets wat we volgens Van der Veeke het beste kunnen duiden als het principe van intellectuele gelijkheid, het toeschrijven van het vermogen aan een ieder om het goede leven te kunnen visualiseren en uit te drukken - met betrekking tot het eigen leven en dat van anderen. Veeke, C.D.C. van der http://repub.eur.nl/res/pub/39600/ 2013-03-01T00:00:00Z Stel u gaat dood. En u komt daarna geplastineerd in een ludieke pose op de tentoonstelling Body Worlds van dr. Gunther von Hagens te staan. Voegt dit iets toe voor u aan alles wat u belangrijk of waardevol hebt gevonden tijdens uw leven? Nee, want u bent dood. Stel nu dat u vóór uw dood te kennen hebt gegeven: “Het geeft niet wat er straks met mijn lichaam gebeurt, zolang het maar niet op een van Gunther von Hagens’ tentoonstellingen te kijk wordt gezet.” Doet uw aanwezigheid op de reizende tentoonstelling Body Worlds dan iets af aan alles wat u bij leven belangrijk of waardevol hebt gevonden? Misschien zullen uw nabestaanden dat zo ervaren. Maar u ervaart het in ieder geval niet zo, want u bent dan dood. Wanneer mensen iemands ‘laatste wens‘ respecteren is niet meteen duidelijk hoe dat iets toevoegt aan de belangen of waarden van de aflijvige. Delaere, P.J.J. http://repub.eur.nl/res/pub/38242/ 2012-12-13T00:00:00Z Economists reason causally. Like many other scientists, they aim at formulating justified causal claims about their object of study. This thesis contributes to our understanding of how causal reasoning proceeds in economics. By using the research on the causes of unemployment as a case study, three questions are adressed. What are the meanings of causal claims? How can a causal claim be adequately supported by evidence? How are causal beliefs affected by incoming facts? In the process of answering these semantic, epistemic and dynamical questions, the richness of causal reasoning in economics is brought to the foreground. In the part on semantics, it is argued that the meaning of causal generalizations in policy-oriented economics is best captured by using the concept of ‘inferential relation’ rather than the one of ‘referential relation’. This part contributes to develop an inferentialist semantics by distinguishing among types of inferential relations. In the part on epistemology, it is argued that justification in sciences like economics often relies, and ought to rely, on evidential variety―i.e. the combination of evidence from multiple sources. An interpretation of independence among evidential sources is offered: two evidential sources are fully independent if and only if the reasons why they would be unreliable do not overlap. It is then shown that the variety-of-evidence thesis does not hold under extreme circumstances. The part on dynamics focuses on deviant-case study. A storyline is provided for what deviant-case study aims at and how it proceeds in what is characterized as an ‘eclectic science’. Claveau, F. http://repub.eur.nl/res/pub/37302/ 2012-10-02T00:00:00Z Moving to my topic of Spinoza and the Netherlands, two separate questions present themselves: what did the Netherlands mean to Spinoza, and reversely, what did Spinoza mean to the Netherlands? Bunge, L. van http://repub.eur.nl/res/pub/37303/ 2012-10-02T00:00:00Z Since the publication of Meinsma’s Spinoza en zijn kring it is considered a fact that Spinoza was friends with Collegiants such as Simon Joosten de Vries, Pieter Balling and Jarig Jelles. Fokke Akkerman and Piet Steenbakkers have subsequently shown how important Balling and Jelles were as editors and translators of Spinoza’s work, and that they helped him where they could, especially after he had been expelled. Bunge, L. van http://repub.eur.nl/res/pub/37363/ 2012-08-01T00:00:00Z In Spinoza Past and Present Wiep van Bunge explores various aspects of Spinoza's works and the often conflichting ways in which the Dutch philosopher's views have been interpreted from the seventeenth century onwards. Bunge, L. van http://repub.eur.nl/res/pub/32479/ 2012-06-07T00:00:00Z Compassie krijgt in toenemende mate aandacht als belangrijke waarde voor goede verpleegkundige zorg. Vooral voor chronisch zieke ouderen is zorg met compassie van belang omdat zij vaak langdurig afhankelijk zijn van verpleegkundige zorg. Chronisch zieke ouderen moeten inleveren als gevolg van hun ziekte, zij lijden verlies op verschillende aspecten in hun leven. Toch is compassie geen expliciete waarde in beroepsprofielen of andere formele omschrijvingen van verpleegkundige zorg. Dit proefschrift laat zien wat compassie is en betekent voor de zorg aan chronisch zieke ouderen. Margreet van der Cingel onderzocht hoe chronisch zieke ouderen en verpleegkundigen compassie ervaren en toepassen in de dagelijkse uitvoer van verpleegkundige zorg. De verpleegkundige kan compassie tonen door mee te leven op basis van zeven dimensies: aandacht, luisteren, leed benoemen, betrokkenheid, helpen, aanwezigheid en begrip. Voor chronisch zieke ouderen betekent zorg met compassie dat er beter met hen wordt samengewerkt. Zorgdoelen worden daadwerkelijk op basis van hun voorkeuren vastgesteld, zoals dat in evidence based practice hoort. Compassie was in de moderne verpleegkunde altijd al een kernwaarde, nu wordt duidelijk dat compassie een expliciete en formele plaats in de verpleegkunde behoort te krijgen. Margreet van der Cingel is verpleegkundige, verplegingswetenschapper en organisatieadviseur. Zij is als senior trainer/docent en onderzoeker verbonden aan de Christelijke Hogeschool Windesheim te Zwolle. Zij werkt in het domein Gezondheid en Welzijn en is gelieerd aan het lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg. Cingel, C.J.M. van der http://repub.eur.nl/res/pub/37279/ 2012-06-01T00:00:00Z Amartya Sen’s The Idea of Justice is a very rich book, with many aspects worth discussing. I will limit myself here to one major claim that Sen makes, namely that transcendental theories of justice are redundant. I will argue that this ‘Redundancy Claim’ is mistaken, since for justice-enhancing actions we need both transcendental and non-transcendental theorising of justice. Nevertheless I endorse an implication of the Redundancy Claim, namely that theorists of justice should shift their focus from transcendental theorizing towards thinking about justice-enhancing change, thereby restoring the balance between transcendental and non-transcendental theorizing. I will argue that this ‘Rebalancing Claim’ not only follows from the (mistaken) Redundancy Claim, but also from another argument which Sen advances about the current practice of philosophers of justice. I will conclude that the Redundancy Claim has to be rejected, but that this is not a big loss, since what is really important is the Rebalancing Claim, which is vindicated. Robeyns, I.A.M. http://repub.eur.nl/res/pub/37280/ 2012-04-14T00:00:00Z The capability approach is one of the most recent additions to the landscape of normative theories in ethics and political philosophy. Yet in its present stage of development, the capability approach is not a full-blown normative theory, in contrast to utilitarianism, deontological theories, virtue ethics, or pragmatism. As I will argue in this chapter, at present the core of the capability approach is an account of value, which together with some other (more minor) normative commitments adds up to a general normative framework that can be further developed in a range of more specific and detailed normative theories. The aim of this chapter is both to describe the capability approach, as it has been developed so far, as well as briefly exploring how a capabilitarian ethical theory could look like if we were to develop it in full. So what is the capability approach? In its most general description, the capability approach is a flexible and multi-purpose normative framework, rather than a precise theory of well-being, freedom. At its core are two normative claims: first, that the freedom to achieve well-being is of central moral importance, and second, that freedom to achieve well-being is to be understood in terms of people’s valuable capabilities, that is, their real opportunities to do and be what they have reason to value. This framework can be used for a range of evaluative exercises, including most prominent the following: (1) the assessment of individual well-being; (2) the evaluation and assessment of social arrangements, including assessments of social and distributive justice; and (3) the design of policies and proposals about social change in society, which is at the core of social ethics. In all these normative endeavors, the capability approach prioritizes (a selection of) peoples’ beings and doings and their opportunities to realize those beings and doings, for example their genuine opportunities to be educated, their ability to move around or to enjoy supportive social relationships. This stands in contrast to normative frameworks which endorse other accounts of value, like mental states or which focus on instrumental values (e.g. resources). Robeyns, I.A.M. http://repub.eur.nl/res/pub/32296/ 2012-02-17T00:00:00Z De geschiedenis van de Kantreceptie in Nederland kent een eigenaardig verloop. In de eerste twee decennia van de 19e eeuw komt de aandacht voor het gedachtegoed van Kant met een snelheid en een intensiteit op die wij nu als een hype zouden betitelen. Wie zijn de voorvechters, welke middelen gebruiken zij om hun ideeën te verspreiden, welke tegenstanders treffen ze, wat zijn de hete hangijzers in de vele polemieken en vooral: wat zijn de eigenlijke motieven van de vrijmetselaar Johannes Kinker en de remonstrant Paulus van Hemert om zich zo volledig te storten in het gewoel rond het kantianisme? Verweij, J.A.F. http://repub.eur.nl/res/pub/31036/ 2012-01-19T00:00:00Z Abstract: Voor het idée reçue dat pornografische kunst een contradictie in de termen is wordt doorgaans het volgende argument in stelling gebracht: porno en kunst sluiten elkaar uit omdat ze met een verschillend doel worden vervaardigd en met een al even verschillend oogmerk worden geapprecieerd. Daarmee lijkt de zaak beslecht. Het is echter nog maar de vraag of dit een beslissend argument kan zijn voor een strict onderscheid tussen pornografie en kunst. De auteur pleit voor heroverweging. Daartoe houdt hij twee prominente wijsgerige pleidooien voor een boedelscheiding tussen kunst en pornografie kritisch tegen het licht: dat van de Amerikaan Jerrold Levinson en de visie van de Engelse filosoof Roger Scruton. Levinson baseert zijn argument op conceptuele analyse. Hij probeert adequate begrippen van kunst en pornografie te ontwikkelen om te laten zien dat deze twee elkaar uitsluiten. Scruton brengt morele bezwaren in tegen pornografie, waardoor pornografie volgens hem nooit kunst kan zijn. In de argumenten van beide denkers kan de auteur geen redenen vinden om aan te nemen dat de kunst- en pornopraktijk elkaar over en weer volledig uitsluiten. Delaere, P.J.J. http://repub.eur.nl/res/pub/37315/ 2012-01-01T00:00:00Z Bunge, L. van http://repub.eur.nl/res/pub/37174/ 2012-01-01T00:00:00Z Nowadays most of the big companies pride themselves on their social responsibility. When visiting the websites of IBM, Cisco, ING, Philips, BP, etc., one will easily find a tab called ‘corporate social responsibility’, or ‘sustainability’.1 Here, companies describe how they contribute to the community and balance their impact on the environment. Why do they do that? There is a long tradition of moral considerations for commerce. In the early days of capitalism, the goal of the business was solely to make profits. This changed when business was challenged by social movements and legislation (Carroll, 1991: 39). Nowadays, business is not only responsive to external pressure, but is rather proactive in its social responsibility. Companies keep extending their responsible agenda, often going beyond legislation. It appears that companies have adopted their ethical dimension. Corporate Social Responsibility (CSR) seems to have found a way to make capitalism work for societies, with businesses driving social betterment. Semeniuk, J. http://repub.eur.nl/res/pub/37283/ 2012-01-01T00:00:00Z In this chapter I ask what the impact a regime-shift from a capitalist welfare state to a property-owning democracy would have on gender justice and on caregivers and dependents. Would property-owning democracy serve the interests of caregivers’ and their dependents better and would it be a more gender-just economic system than current forms of capitalism and the different varieties of the welfare state that we currently know? Robeyns, I.A.M. http://repub.eur.nl/res/pub/37316/ 2012-01-01T00:00:00Z In this paper an attempt is made to argue for the coherence of Spinoza’s insistence on the truthfulness of Christianity. A lack of empirical data on the causal factors responsible for the occurrence of prophecies, the origins of Scripture, and the possibility of obtaining salvation by practicing obedience (to what he considers to be the moral essence of true religion) prohibits Spinoza from claiming mathematical certainty on the truth of revealed religion. The available Scriptural evidence, however, enables the author of the Tractatus theologico-politicus to conclude that we can be morally certain of the truth of Christianity. In view of Spinoza’s assessment of the cognitive possibilities offered by our temporary existence as finite modes this assessment of religion appears to make considerable sense. Bunge, L. van http://repub.eur.nl/res/pub/37726/ 2012-01-01T00:00:00Z La bataille entre Bayle et Jurieu se poursuit au cours des années 1693-1696, après les moments dramatiques de la publication de l’Avis aux réfugiés, de la diffusion du « projet de paix » de Goudet et de la double mise en accusation par Jurieu. Devant le consistoire et devant les synodes, Bayle se défend avec une curieuse désinvolture – se contentant de mettre en évidence qu’on ne peut pas démontrer sa culpabilité – tandis que Jurieu multiplie les querelles avec Henri Basnage de Beauval, avec Samuel Basnage de Flottemanville, avec Elie Saurin et avec Isaac Jaquelot. Bayle s’amuse alors à diffuser des pamphlets mettant en cause la doctrine de Jurieu, qui « ouvrirait le ciel à tous les hommes » et qui préconiserait la « haine du prochain ». De son côté, Jurieu soumet au consistoire de l’Eglise hollandaise de Rotterdam des extraits des Pensées diverses sur la comète, qui sont sévèrement condamnés. Grâce à un changement des rapports de force au sein du vroedschap (conseil municipal) de Rotterdam – changement favorable aux orangistes – Jurieu y fait condamner l’enseignement de Bayle, qui est destitué de sa chaire à l’Ecole Illustre. Le philosophe est soutenu par le libraire-imprimeur Reinier Leers, qui l’encourage à reprendre le travail sur le Dictionnaire historique et critique : c’est désormais dans les colonnes du Dictionnaire qu’il poursuit sa bataille contre le zèle du théologien. Labrousse, E. McKenna, A. Bergon, L. Bunge, L. van James, E. Leroux, A. Roche, B. Verdier, C. Vial-Bonacci, F. http://repub.eur.nl/res/pub/30599/ 2011-12-01T00:00:00Z Knowledge is important for us, human beings, for a variety of reasons, starting with trivial but necessary reasons to live your life (knowing not to cross the street when the traffic light is red, knowing that water quenches thirst, knowing where you left your bicycle last night, knowing how to buy a train ticket, knowing how to brush your teeth, etc. etc.). Western man also has a collective project that is constitutive of its culture: science; and the aim of science is to gather knowledge about the world in its broadest meaning: from the origin of a particular disease to the origin of man, life, planet Earth and the universe, from why the orbits move as they do to why a mass of people behaves differently from individuals, from why the sky is blue to why the sea is salty, from why the climate seems to change to why rainbows appear, etc. etc. The quest to understand what knowledge is, is as old as philosophy itself, and the philosophy of knowledge is called epistemology. The substantive ‘knowledge’ and the verb ‘to know’ are used in a variety of manners: we can know a person, we can know how to ride a bicycle and we can know that snow is white. The last-mentioned use, propositional knowledge (knowing that p, where p is proposition), is the most pervasive use and has been the main focus of philosophers. Already in the Meno, Plato raises a question how someone knowing that p differs from thinking that p is true when p is true. In this thesis I am also going to focus exclusively on propositional knowledge. Vasiliauskaitė, G. http://repub.eur.nl/res/pub/37290/ 2011-12-01T00:00:00Z Het is al enkele jaren onrustig in het Nederlandse emancipatiedebat. Steeds vaker nemen vrouwen (die zichzelf meestal als feministen identificeren) assertief stelling tegen de keuzes en het gedrag van andere vrouwen, en schuwen daarbij geen polariserend taalgebruik. Voltijds werkende moeders wordt verweten hun kinderen te verwaarlozen en hun ‘natuurlijke verschil’ met mannen te ontkennen; vrouwen zonder baan of met een deeltijdbaan wordt verweten niet ambitieus genoeg te zijn of luie donders te zijn, en niet te beseffen hoe belangrijk het is financieel onafhankelijk te zijn van hun man. Moeders vinden dat de samenleving hun zorgarbeid onvoldoende waardeert. Een kleine maar groeiende groep vaders eist de ruimte om meer te kunnen zorgen voor hun kinderen. Ondertussen maakt de overheid zich zorgen over vergrijzing en groeiende tekorten op de arbeidsmarkt, en wil daarom meer vrouwen langer aan het werk. De overheid maakt zich echter ook zorgen over de oplopende overheidsschuld en onderschrijft een ideologie van ‘minder overheid’ en ‘meer eigen verantwoordelijkheid voor de burgers’, en wil daarom ouders meer zelf laten betalen voor kinderopvang, wat voor ouders betaalde arbeid netto minder lonend maakt. Robeyns, I.A.M. http://repub.eur.nl/res/pub/30638/ 2011-11-17T00:00:00Z My research concerns the contemporary relation between art and technology, and focuses on the critical potential of their interaction. In each chapter another dimension of the relationship is thought through: the present-day situation of the art world (chapter 1); the history of art of the 20th and 21st century (chapter 2); the metaphysical dimension of art and technology (chapter 3); the (post)kantian philosophy of art (chapter 4); postkantian art criticism (chapter 5). In the 6th and last chapter all analyses are brought together in relation to a recent work of art: the movie Zidane, a 21st Century Portrait by Douglas Gordon and Philippe Parreno. In this last chapter I also present a new image of art: “the art of transitivity”. Maet, F.D.R. http://repub.eur.nl/res/pub/26253/ 2011-09-26T00:00:00Z 1. Das Gehirn als Medium allen Denkens Die Probleme der Philosophie sind laut Deleuze niemals von sich aus philosophisch. Bereits eine Antwort auf die Frage Was ist Philosophie? setzt ein nicht-philosophisches 'Bild des Denkens' voraus, eine Art absoluten Hintergrund, in den die Philosophie eintauchen kann und aus dem sie hervorgeht. Gerade durch diesen nicht-philosophischen Hintergrund ist die Philosophie verbunden mit der Wissenschaft und der Kunst, die ebenso Nicht-Wissenschaftliches und Nicht-Künstlerisches benötigen so als teilten sie sich denselben Schatten, der sich über ihre unterschiedliche Natur ausbreitet und sie auf immer begleitet. (Deleuze/Guattari 1996: 260) In Was ist Philosophie? nennt Deleuze diesen Schatten oder auch dieses 'Nicht', zu dem jede Disziplin einen wesentlichen Bezug hat, das 'Gehirn'. Dabei handelt es sich um ein Konzept, das von dem griechischen nous, wie es z. B. bei Anaxagoras vorkommt, abgeleitet ist, der es für die ordnende Kraft hielt, die die eine Welt aus dem ursprünglichen Chaos (apeiron) hervortreten lässt. Das Gehirn ist somit der Bereich interdisziplinärer Resonanzen, geteilter Probleme und interner Allianzen. Eine Untersuchung des Deleuzeschen Begriffs der Nicht-Philosophie ist daher gut beraten, sich auf seinen Begriff vom Gehirn zu konzentrieren..... Tuinen, S. van