Humanisme na Heidegger

Dirk Derom heeft in Leuven de studie van 'maatschappelijk assistent' aangevat en drie jaar later afgerond. Hij vulde deze aan met een diploma in de wijsbegeerte (VUB). Hier heeft hij zich, onder impuls van professor Marc Van den Bossche, vooral gericht op de fenomenologie. Heidegger nam hier een dominante positie in, maar anderen volgden. Momenteel is hij doctoraatsstudent aan de VUB waarbij professor Marc Van den Bossche mijn promoter is. Zijn interesse gaat uit naar o.a. pragmatisme, praktische filosofie en hermeneutische hulpverlening.

Mijn onderzoek richt zich op het werk van Heidegger in de periode 1919-1927. Het humanisme dat ik hieruit distilleer, breekt met het heersende humanisme én met de gangbare secundaire literatuur over Heidegger. Bovendien reikt het verder dan de humanistische analyse die Heidegger zelf ooit wilde geven. Aan de hand van een nauwkeurige lezing van de voorgenoemde periode wordt de argumentatie zodanig opgebouwd dat de opening tot een ander-s humanisme naar voren komt. Zo een ander-s humanisme verzet zich tegen de afwijzing van een Daseinsanalyse. Dit ander-s humanisme ziet daarentegen in de Daseinsanalyse de mogelijkheid een humanisme uit te bouwen dat recht doet aan de mens, zijn omgeving en de rol die de mens in dit geheel speelt. Humanisme wordt zo een vastberaden bevraging van de humanistische attitude. Het hermeneutisch denken blijkt hier een weldadige voedingsbodem voor een humanisme dat uitgaat van een voortdurende wisselwerking tussen mens en wereld. Op die manier biedt het een alternatief voor een rationeel én religieus dogmatisch denken. De stichtende Verlichtingsidee wordt op die manier genuanceerd. Verwevenheid, facticiteit en vastbeslotenheid blijken kernwoorden van een ander-s humanisme – woorden die de kernbegrippen autonomie, paternalisme, empirie, multiculturaliteit en hulpverlening herschrijven.