Rickert's Relevance: The Ontological Nature and Epistemological Functions of Values

In vooral drie opzichten was Rickert een navolger van Immanuel Kant: (1) de idee van een transcendentale filosofie; (2) het voortdurend onderscheiden van vorm en inhoud; (3) de kennistheoretische overtuiging dat de werkelijkheid buiten het menselijke bewustzijn (das Ding-an-sich) onkenbaar is en in dat opzicht irrationeel. Hij verzet zich met andere navolgers van Kant vooral tegen de zogenaamde Abbildlogik, dat wil zeggen tegen de gedachte dat begrippen en theorieën pas waar zijn als ze de werkelijkheid afbeelden en in die zin representeren. Werkelijkheid wordt juist door begrippen en theorieën geconstrueerd. Rickert omschrijft werkelijkheid als een ‘heterogeen continuüm’. Dat wil zeggen, we ervaren de wereld van objecten, gebeurtenissen, andere levende wezens en ook psychologische processen door middel van onze zintuigen als een werkelijkheid zonder scherpe grenzen. Er is sprake van vloeiende overgangen tussen alles wat bestaat en gebeurt. Niet alleen de natuur, maar ook de cultuur maakt geen sprongen. Maar dit continuüm wordt nog door iets anders gekenmerkt: niet één afzonderlijk levend wezen, ding, of gebeurtenis is volledig identiek met een ander levend wezen, ding, of gebeurtenis. Er kan hoogstens sprake zijn van overeenkomsten. Met andere woorden, ieder onderdeel van de werkelijkheid heeft een eigen specifiek, individueel karakter. De werkelijkheid is steeds heterogeen, gekenmerkt door verschil.