De dreiging van negatieve publiciteit vormt voor ondernemingen een belangrijke drijfveer voor regelnaleving. Deze dreiging is vele malen groter dan de afschrikwekkende werking die uitgaat van de handhaving. In deze bijdrage is de vraag aan de orde of en hoe handhavers hier hun voordeel mee kunnen doen. Vormt negatieve publiciteit een alternatief voor de handhaving? In deze bijdrage wordt nader licht geworpen op het belang van reputatie voor bedrijven. Ik onderzoek, aan de hand van wetenschappelijke theorieën en onderzoeksresultaten, in hoeverre de angst voor reputatieschade een motief vormt voor naleving. Vervolgens bespreek ik mogelijke consequenties voor de handhaving. Een goede reputatie is voor een bedrijf van levensbelang. Regelovertredingen kunnen die reputatie een gevoelige slag toebrengen, en negatieve publiciteit hierover kan grote schade veroorzaken. De krachtige invloed die van de sociale omgeving uitgaat, biedt perspectieven voor de publieke handhaving. De overheid kan inspelen op sociale controle die al wordt uitgeoefend om de naleving van regelgeving te bevorderen. Zo kunnen publieke handhaving en sociale controle elkaar versterken. Bij de kracht van reputatiesancties moeten echter belangrijke kanttekeningen worden geplaatst. In de eerste plaats is in deze bijdrage duidelijk geworden dat een goede informatie-uitwisseling over overtredingen een voorwaarde is voor reputatiesancties. Het is immers lang niet altijd bekend dat bedrijven overtredingen plegen. Dit vereist een informatiecircuit waarin reputatie-informatie over bedrijven wordt uitgewisseld. Indien nodig, kan de overheid trachten dit circuit te versterken of zelfs te organiseren. Daarbij kan worden gedacht aan het actief publiceren van gegevens over overtredingen, of door eisen te stellen aan informatieverstrekking vanuit ondernemingen. Verspreiding van informatie over overtredingen is echter beslist geen voldoende voorwaarde voor het ontstaan van reputatieschade. Reputatie-effecten zullen alleen optreden als een overtreding ook negatief wordt gewaardeerd. Dit laatste punt is voor de overheid veel moeilijker te beïnvloeden.

handhaving, naming and shaming, organisatiecriminaliteit, publiciteit, reputatie, reputatiesancties, reputatieschade, sociale controle, toezicht
Boom Uitgevers, Den Haag
978-90-5454-929-1
hdl.handle.net/1765/12743
Criminology

van Erp, J.G. (2007). De dreiging van negatieve publiciteit: Is reputatieschade een alternatief voor handhaving?. Boom Uitgevers, Den Haag. Retrieved from http://hdl.handle.net/1765/12743